Asimile Olan ve Olacak Bizler

Aydın Yeşilmen 05/11/2020 13:48

Kişisel blogumda ilk  yazımda sizlere bizleri , bizden uzaklaştıran bazı önemli varyasyonlara deginmek istiyorum.

Geçmişten günümüze kadar olan tarihsel sürece baktığımızda göç alan devletlerin farklı kültürel toplumlardan gelen göçmenlerin kendi toplumlarına uyum sağla(ya)madıkları durumda toplumsal sorunlar çıkacağı endişesine kapıldıkları görülüyor. Bu doğrultuda devletler, uzun araştırmalar sonrası çeşitli teori ve stratejilere yönelmişlerdir. Birden çok kültürel topluluğun bir arada yaşadığı bir toplumda toplumsal barışı sağlamak için genelde iki eğilim ortaya çıkmıştır:

Ya azınlık kültürleri asimile etme veya tek bir kültürde bütünleşme.

Modern dönemde barış içinde birlikte yaşama amacıyla geliştirilen ilk çözüm önerisi asimilasyon olmuş. Bir grubun kolektif belleği ve kimliğinin imhasını hedefleyen asimilasyoncu sistemler, insan davranış ve ilişkilerini önceden belirlemeyi kendi görevleri olarak görmekteler. Bunun en açık örneklerinden birini ABD’deki geleneksel “eritme potası” politikası teşkil ediyor.

Nasıl Asimile Olunur ? | NasilOlunur.Net ~ Nasıl Olunur bilen adresAsimilasyonun uygulama açısından yumuşak ve zorunlu olmak üzere iki zıt ucundan bahsedilebilir. Yumuşak asimilasyon sürecinde bağımlı kültür, egemen kültürle doğal bir süreç içinde birleşiyor. Zorunlu asimilasyon sürecinde ise azınlığın, bağımlı kültürünün varlığı inkâr ediliyor. Bu durumda kültürel azınlıklardan farklı kültürel özelliklerini terk etmeleri bekleniyor ve hatta farklı kültürel aidiyeti yaşatanlar öldürülüyor veya hapsediliyor. Bu iki kutup arasında zorla değil, eğitim yoluyla gerçekleştirilen başka asimilasyon biçimleri de bulunuyor.

İnsan davranışının biçimlenmesinde etkin olan değerlerin, fikirlerin ve diğer anlam sistemlerinin ürünü olan her şey, kültürü oluşturmaktadır. Bireyler ve topluluklar arasındaki etkileşimler sistemi ise insanın sosyal yanını oluşturmaktadır. Dolayısıyla başat kültür tarafından edilgen kültürün asimilasyonunun da iki boyutu bulunuyor:

Kültürel ve sosyal asimilasyon
Tam bir kültürel asimilasyon, edilgen kültürün değerlerinin egemen kültür değerleri içinde erimesidir. Bu durumda edilgen grup, anadili ve giyim-kuşamından vazgeçmekle kalmayıp; gelenek-görenek, sosyal ve dinî değerlerini de içeren kendine özgü kültüründen de vazgeçerek hâkim kültürü içselleştirmektedir. Bu uzun süreç, genelde üçüncü ve dördüncü kuşakta tamamlanmaktadır.

Zorunlu ya da İsteyerek Uyum

Asimilasyon, toplumdaki çeşitli azınlık grupların kültürel açıdan zamanla çoğunluğa benzemesi ve devlet politikalarıyla bu yönde zorlanması. Bu açıdan zorunlu bir süreç.
Çoğu siyasetçi ve sosyal bilimci asimilasyonun bu zorunluluk boyutuna yeterince vurgu yapmamamakta. Bu zorunluluk vurgusu asimilasyonu entegrasyondan ayırabilmek için şart. Zaten uzunca bir süre göçmen kökenliler en azından Avrupa bağlamında asimilasyonun bu zorlama tarafına karşın entegrasyon söylemini tercih eder göründüler. Ancak zamanla birçok politikacının entegrasyon deyip asimilasyonu kastetmesiyle entegrasyon söylemleri de parıltısını kaybetti.

Göç sonrası toplumlarda kültürel farklılıklar tüm taraflardan kaynaklansa da bu farklılıklardan doğan sorunların tek müsebbi azınlıklar olarak görülüyor. Böyle bir asimilasyon politikasının arkasında kültürel homojen toplum ideali yatıyor. Bu ideal, kültürel farklılıkların çatışmaya ve kurumsal bölünmelere yol açacağı endişesi ve hâkim kültürün üstün, eşsiz kültür olduğu iddiası gibi temel iki dayanağa sahip.

Asimilasyon her zaman baskı ve zorlamayla gerçekleşmiyor. Göçmen kökenliler ya da azınlık kültürün müntesipleri, kültürlerarası evlilik gibi farklı tercihlerle birkaç kuşağı içeren uzun bir süreçte kendi kültürel geçmişlerine yabancılaşıp hâkim toplumun tüm kültür özelliklerine uyum sağlayarak kendiliğinden asimile olabiliyor. Ancak süreç sonunda asimilasyonun ne derece gerçekleştiği açıkça belirlenemeyebiliyor. Çünkü asimile edildiği düşünülen birey, herhangi bir olay karşısında öz kimliğine sarılabiliyor.

Birey veya grubun kendi kültürel geçmişini tamamen unutup yerine yeni bir kültürel aidiyet benimsemesi anlamında tam bir asimilasyon, zor ve uzun zaman alan bir süreç. Kültürel özelliklerin bireylere derinden işleyen olgular olması sebebiyle göçmenlerin kültür bagajlarını terk etmeleri ve geldikleri ülkelerle tüm bağlarını koparmaları, teorilerde ön görüldüğü gibi kolay değil. Bilakis göçmenler yeni toplumlarına kendi kültürlerinden bir şeyler katarken, anayurtlarına da yeni geldikleri toplumdan kültürel değerler taşıyor.

Göç ya da başka sebeplerle kültürel çoğul bir yapıya kavuşmuş toplumlarda birlikte yaşam için üretilecek teori, politika ya da söylemlerin temel açmazı, insanın sosyo-kültürel yönlerini, inanç ve değer boyutlarını göz ardı ederek onu işçiye, göçmene, mülteciye, azınlığa vs. indirgemesi ve genellikle “ötekileştirmesi”dir. Bu temel yanlışı görmek için birazcık empatiye sahip olmak yeterli.

 

Kaynaklar:
Alba, R. & Nee, V. (1997). “Rethinking Assimilation Theory for a New Era of Immigration,” International Migration Review. Vol. 31, No. 4, Special Issue: Immigrant Adaptation and Native-Born Responses in the Making of Americans, pp. 826–874. Published by: The Center for Migration Studies of New York, Inc. URL: http://www.jstor.org/stable/2547416 (18.06.2020).
Aslan, A. (2018). Çokkültürlülük ve Entegrasyon tartışmaları Bağlamında Üçüncü Kuşağın Kimlik Algısı ve Din: Köln Örneği. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sos. Bil. Ens., Samsun.
Bilgin, N. (1994). Sosyal Bilimlerin Kavşağında Kimlik Sorunu, İzmir: Ege Yayınları.
Castles, S. ve Miller, M. J. (2008). Göçler Çağı: Modern Dünyada Uluslararası Göç Hareketleri, Çev. B. U. Bal, İ. Akbulut, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniv. Yayınları.
Faist, T. (2003). Uluslararası Göç ve Ulusaşırı Toplumsal Alanlar, İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
Popenoe, D. (1995). Sociology, 10. Baskı, Prentice Hall, Englewood Cliffs, N.J.
Gordon, M. (1964). Assimilation in American Life: The Role of Race, Religion and National Origins. New York: Oxford University Press.
Kroeber, A. L. & Parsons, T. (1958). “The Concepts of Culture and Social System,” American Sociological Review. XXIII.
Marshall, G. (1999). Sosyoloji Sözlüğü. Çev. Osman Akınhay & Derya Kömürcü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
O’Flannery, E. (1961). “Social and Cultural Assimilation,” The American Catholic Sociological Review. Vol. 22, No. 3, pp. 195-206, Published by: Association for the Sociology of Religion, Inc., URL: http://www.jstor.org/stable/pdfplus/3709117.pdf (18.06.2020).
Poulton, H. (1993). Balkanlar: Çatışan Azınlıklar, Çatışan Devletler. Çev. Y. Alogan. İstanbul: Sarmal Kitabevi.
Ray, L. (2006). The Cambridge Dictionary of Sociology. Ed. Bryan S. Turner. Cambridge: Cambridge University Press.
Yalçın, C. (2004). Göç Sosyolojisi, Ankara: Anı Yayıncılık.
Zanden, V. & Wilfrid, J. (1983). American Minority Relations. 4. Baskı. New York: Alfred A. Knopf.

asimilasyon

Bir cevap yazın

Yorumlar (0)

Bu yazıya ait yorum bulunamadı. İlk yorumu sen yapmak ister misin?